Z chwilą ustania wspólności majątkowej małżonków każda ze stron ma prawo domagać się jego podziału.
Wyróżniamy dwa zasadnicze sposoby podziału majątku wspólnego:
- umowny: w wyniku porozumienia między byłymi małżonkami w formie aktu notarialnego lub pisemnej umowy,
- sądowy: w którym sąd ustali skład majątku wspólnego i podzieli nim małżonków.

Wniosek o podział majątku wspólnego należy złożyć do sądu rejonowego właściwego według miejsca położenia majątku, a jeżeli wspólność ustała przez śmierć jednego z małżonków do sądu spadku (art. 566 kpc).

W sądowym podziale majątku wspólnego można wyróżnić dwa zasadnicze etapy: ustalenie składników i wartości przedmiotów wchodzących w skład majątku wspólnego, a następnie rozstrzygnięcie o tym komu przypada dany składnik i jak będzie wyglądać wzajemne rozliczenie się małżonków (tzn. czy stronie należy się dopłata i w jakiej wysokości).

Generalną zasadą jest, że małżonkowie mają równy udział w majątku wspólnym. Z ważnych powodów strona może wnosić, aby sąd dokonując podziału majątku wspólnego ustalił nierówne udziały małżonków w majątku.

Wniosek o podział majątku wspólnego musi zawierać dokładną listę składników majątku wraz z jego wyceną. W przypadku, gdy wycena składników nie zostanie przyjęta przez stronę przeciwną – sąd powoła biegłego do wyceny każdego spornego składnika majątku.
Przedmiotem podziału małżonków są jedynie aktywa majątku – niedopuszczalne jest dzielenie się długami. Okoliczność długów jest jednak brana pod uwagę przy ustalaniu wzajemnych rozliczeń.

Od wniosku o podział majątku wspólnego Sąd pobiera opłatę stałą w kwocie 1.000 zł. Jeżeli wniosek zawiera zgodny projekt podziału tego majątku, pobiera się opłatę stałą w kwocie 300 złotych.