Umowa na czas określony należy do grupy umów terminowych. Umowa tego rodzaju charakteryzuje się tym, że zawarta jest na dany przedział czasowy (od – do), albo też skonkretyzowane w czasie zdarzenie, z chwilą którego następuje rozwiązanie umowy. Jeżeli strony zdecydują się na zawarcie umowy na czas określony, to do nich należy też ustalenie czasu jej trwania. W orzecznictwie podkreśla się jednak, że czas takiej umowy musi być na tyle realny, aby można było wyraźnie odróżnić ją od umowy na czas nie określony.
Na temat oceny zamiaru stron zawarcia umowy na czas określony wypowiedział się Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 17 maja 1995 r., I PRN 11/95 (OSNAPiUS 1995, nr 20, poz. 250): „Jeżeli strony oświadczyły, że chcą zawrzeć umowę o pracę na czas określony, a różniły się tylko co do daty ustania stosunku pracy, to nie można przyjąć, że miały zamiar zawarcia umowy na czas nie określony.”
Umowy na czas określony, podobnie jak inne umowy terminowe (umowa na okres próbny i na czas wykonania określonej pracy), rozwiązują się z upływem okresu, na jaki zostały zawarte. Umowa na czas określony rozwiązuje się po upływie okresu, na jaki została zawarta, i co do zasady nie podlega wypowiedzeniu.
Umowa na czas określony, zawarta na okres dłuższy niż 6 miesięcy, może zapewnić porozumienie się stron co do możliwości jej wypowiedzenia (art. 33 k.p.). Porozumienie takie powinno znaleźć wyraz w odpowiednim zapisie umowy o pracę. Brak tego rodzaju klauzuli w umowie oznacza, że nie podlega ona wypowiedzeniu (wyjątek stanowi umowa zawarta z pracownikiem służby cywilnej). Okres wypowiedzenia umowy na czas określony, jeżeli strony uzgodnią w umowie dopuszczalność wypowiedzenia, wynosi dwa tygodnie. Jest to okres minimalny.
W doktrynie i orzecznictwie przez wiele lat przyjmowano, że możliwość uzgodnienia przez strony wypowiedzenia umowy na czas określony dotyczyła tylko, jak to wynika z literalnego brzmienia przepisu, umów zawieranych na okres dłuższy niż 6 miesięcy, ale również, że realizacja tej klauzuli mogła nastąpić nie wcześniej niż po upływie 6 miesięcy trwania umowy. Odmienne stanowisko, w tej utrwalonej wydawać by się mogło praktyce, zajął Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 7 września 1994 r., I PZP 35/94 (OSNAPiUS 1994, nr 11, poz. 173), w której stwierdził, że: „umowa o pracę zawarta na czas określony dłuższy niż 6 miesięcy, w której strony przewidziały dopuszczalność jej wcześniejszego rozwiązania za dwutygodniowym wypowiedzeniem (art. 33 k.p.), może być w ten sposób rozwiązana także przed upływem 6 miesięcy jej trwania.”
Pracodawca wypowiadając umowę na czas określony nie ma obowiązku podawania w wypowiedzeniu przyczyny wypowiedzenia (art. 30 § 4 k.p.), nie ma też obowiązku konsultowania zamiaru wypowiedzenia takiej umowy z zarządem zakładowej organizacji związkowej (art. 38 k.p.) w razie, gdy pracownik jest jej członkiem lub gdy zakładowa organizacja związkowa wyraziła, na jego wniosek, zgodę na obronę jego praw pracowniczych.
Umowa o pracę na czas określony może być także wypowiedziana, bez jakichkolwiek klauzul co do takiej możliwości i bez względu na długość terminu, na jaki została zawarta, w razie zwolnień z pracy dokonywanych na podstawie ustawy z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (Dz. U. Nr 90, poz. 844). Zgodnie z art. 5 ust. 7 tej ustawy w sytuacjach wskazanych w jej art. 1 ust. 1 umowy zawarte na czas określony lub na czas wykonania określonej pracy mogą być rozwiązane przez każdą ze stron za dwutygodniowym wypowiedzeniem. Jeżeli w okresie dokonywania zwolnień grupowych upłynie termin, do jakiego umowa miała trwać, to - w braku jej wcześniejszego wypowiedzenia - rozwiąże się ona z mocy prawa, a pracownik nie nabędzie prawa do odprawy przewidzianej w art. 8 tej ustawy.
Umowa o pracę na czas określony, która miałaby się rozwiązać po upływie trzeciego miesiąca ciąży pracownicy, ulega przedłużeniu do dnia porodu (art. 177 § 3 k.p.).
Szczególnym rodzajem umowy terminowej jest umowa na zastępstwo. Umowa ta stanowi szczególny rodzaj umowy na czas określony. Długość jej trwania jest zdeterminowana długością usprawiedliwionej nieobecności w pracy pracownika, w zastępstwie którego zostaje zatrudniona inna osoba. Czas trwania takiej umowy jest tym samym zależny od długości usprawiedliwionej nieobecności w pracy tego pracownika, w zastępstwie którego zostaje zatrudniony inny pracownik (pracownica). Zgodnie z art. 177 § 31 k.p. umowa o pracę na czas określony zawarta w celu zastępstwa pracownika w czasie jego usprawiedliwionej nieobecności nie ulega przedłużeniu z mocy prawa do dnia porodu, gdy miałaby ulec rozwiązaniu po upływie trzeciego miesiąca ciąży.