Zgodnie z art. 176 kpk oskarżony w toku postępowania przygotowawczego ma prawo wnosić o umożliwienie złożenia mu wyjaśnień na piśmie. Jest to szczególnie ważne uprawnienie w sprawach, w których stan faktyczny sprawy jest mocno skomplikowany – lub wymaga np. przedstawienia wyliczeń.

Z uwagi na fakt, że jest to jedynie uprawnienie – prowadzący postępowanie nie ma obowiązku pouczać o takiej możliwości. Prowadzący postępowanie może również z ważnych powodów odmówić prawa do złożenia takich pisemnych wyjaśnień.

Przepis wymaga, aby w momencie sporządzania pisemnych wyjaśnień podejrzany miał wyłączoną możliwość kontaktowania się z innymi osobami. Spisanie wyjaśnień odbywa się więc w podobnych okolicznościach jak normalne przesłuchanie – z tą różnicą, że podejrzany nie odpowiada na pytania, a spisuje sam na kartce wyjaśnienia.
Pisemne wyjaśnia stanowią integralną część (załącznik) przesłuchania, w czasie którego zostały spisane.