| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJE | KARIERA | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Prawnikow > Porady prawne > W sądzie > Pozew o ustalenie

Pozew o ustalenie

Zgodnie z art. 189 kpc - powód może żądać ustalenia przez sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy ma w tym interes prawny.

Jest to szczególny przepis, który pomimo umieszczenia go w kodeksie postępowania cywilnego jest faktycznie materialnoprawną podstawą wnoszenia powództwa. Opieranie powództwa o treść art. 189 kpc jest jednak możliwa tylko w szczególnych przypadkach. W drodze powództwa ustalającego powód - mający interes prawny - może tylko żądać ustalenia istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa. Podstawową przesłanką dopuszczalności powództwa o ustalenie jest dopuszczalność drogi sądowej dla powództwa o świadczenie z danego stosunku prawnego.

Zobacz: Planowane zmiany w procedurze cywilnej

Jeżeli więc niedopuszczalne jest wytoczenie powództwa o świadczenie z konkretnego stosunku prawnego to niedopuszczalne jest również wniesienie powództwa o ustalenie przez sąd istnienia lub nieistnienia tego stosunku prawnego lub prawa.

Niedopuszczalne będzie również powództwo o ustalenie wówczas jeśli powodowi przysługuje inny rodzaj roszczenia – np. powództwo o świadczenie.

W orzecznictwie Sądu Najwyższego wskazuje się, że brak interesu prawnego w uzyskaniu orzeczenia ustalającego prawo lub stosunek prawny ma miejsce wtedy, gdy te okoliczności faktyczne, na tle których powód występuje z żądaniem, uzasadniają wystąpienie z żądaniem zmierzającym do zaspokojenia roszczenia, o którym powód twierdzi, że mu przysługuje.

Pojęcie interesu prawnego rozumiane jest w doktrynie prawniczej jako potrzeba prawna. Potrzeba ta musi być obiektywna, musi wynikać z sytuacji prawnej, w jakiej się powód znalazł. Nie wystarczy więc tylko subiektywne przekonanie powoda, że ma interes w tym, aby sąd ustalił dany stosunek prawny. Powoda występującego z powództwem o udzielenie ochrony prawnej na podstawie art. 189 obciąża obowiązek wykazania faktów uzasadniających interes prawny, o którym mowa w tym przepisie (art. 6 k.c.). Interes prawny musi być ponadto zgodny z prawem i zasadami współżycia społecznego, jak również celem, któremu służy art. 189 (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 28 listopada 2002 r., II CKN 104/00).

W świetle art. 189 k.p.c. o interesie prawnym można mówić wtedy, gdy istnieje niepewność stanu prawnego lub prawa, a strony łączy stosunek cywilnoprawny. Przy czym wymaga się, by zagrożenie to istniało nie tylko w wyobrażeniu i odczuciu powoda, lecz także obiektywnie.

Zobacz:Doręczenie zastępcze w postępowaniu cywilnym

Powództwo o ustalenie może wytoczyć także prokurator. Spór o ustalenie prawa do określonego świadczenia należy do właściwości tego sądu, który jest właściwy do rozpoznania sporu o samo świadczenie (postanowienie SN z dnia 22 września 1981 r., IV PZ 49/81, OSNCP 1989, nr 2-3, poz. 41). Powództwo o ustalenie może być wniesione w każdym czasie. Można je wytoczyć przez cały czas trwania danego stosunku prawnego. Jednocześnie wniesiony pozew o ustalenie prawa lub stosunku prawnego przerywa bieg przedawnienia

Polecamy artykuły

Narzędzia księgowego

reklama

Ostatnio na forum

RODO 2018

Eksperci portalu infor.pl

Aleksandra Chołub

Kancelaria Adwokacka Aleksandra Chołub

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »